Komunikacja interpersonalna – komunikujemy się niemal cały czas  w sposób świadomy i nieświadomy. Dla celów zawodowych, prywatnych, społecznych, naukowych. Komunikacja interpersonalna towarzyszy nam niemal wszędzie i przez  całe nasze życie. Warto rozumieć jej główne zasady i aspekty.

Proces komunikacji interpersonalnej

Aby doszło  do komunikacji potrzebujemy nadawcę i odbiorcę. Może to być  osoba, grupa osób, zespół , dana populacja ludzi, możemy również zaobserwować komunikację w relacji dziecko – rodzic, pracownik- przełożony, komunikację w zespole, itp.

Przekaz informacji – czyli proces kodowania informacji i jej odbierania. Możemy mieć komunikację  werbalną, niewerbalną, pisemną.

To najprostszy schemat procesu komunikacji:

  • Nadawca – koduje przekaz ( np. mówi w danym jeżyku, lub posługuje się określonym kodem znaków)
  • Proces przekazania informacji – środowisko przekazu (np. w rozmowie bezpośredniej, rozmowie telefonicznej, rozmowa video, e-mail, itp.)
  • Odbiorca odbiera przekaz i rozkodowuje (np. czyta, patrzy, interpretuje, nadaje własne znaczenia znaków, słów, itp.

W takim schemacie mamy do czynienie z komunikację jedno kierunkową bez informacji zwrotnej.  Tego typu komunikacja to raczej wydanie rozkazu, przemowa. Nie jest to  rozmowa, lub uzgodnienie. Nadawcy nie zależy na poznaniu tego w jaki sposób został zrozumiany przez  odbiorcę.

proces komunikacji interpersonalnej

proces komunikacji interpersonalnej

Przykłady  ułomnej komunikacji jednokierunkowej:

  • Rodzic mówi do dziecka jak powinno się zachowywać ale nie pyta go o jego zdanie na ten temat, lub jego interpretację przekazanej  informacji
  • Przełożony wydaje polecenie – to raczej jest rozkaz – nie oczekuje dyskusji tylko  Często nie pyta o sposób zrozumienia tylko oczekuje wyniku.
  • Partner w związku w danej relacji mówi czego oczekuje i czego  mu brakuje – nie oczekując informacji od drugiej osoby jakie ona ma oczekiwania, uczucia, wartości.

To bardzo samolubny  i niestety w większości przypadków nieskuteczny proces komunikowania się. O ile możemy  to w ogóle nazywać komunikacją a nie wyrażaniem jedynie własnej woli.

Komunikacja interpersonalna wraz z informacją zwrotną:

  • Nadawca koduje
  • Przekazuje informację
  • Odbiorca odbiera i odkodowuje
  • Odbiorca przekazuje – koduje po swojemu – jak zrozumiał – przekaz
  • Przekaz informacji zwrotnej
  • Odbiorca odkodowuje otrzymaną informację
  • Odbiorca potwierdza zgodność przekazu lub dokonuje korekty

 

Informacja zwrotna w komunikacji interpersonalnej – Feedback – to:

  • Potwierdzenie otrzymania komunikatu od nadawcy
  • Przekazanie informacji jaką treść otrzymaliśmy
  • Przekazanie informacji jak my rozumiemy tą treść
  • Często również przekazanie informacji jaki mamy emocjonalny stosunek do tej informacji

 

Rodzaje  komunikacji interpersonalnej

W komunikacji interpersonalnej wyróżniamy trzy główne sposoby przekazywania informacji. Pamiętajmy że część przekazu informacji następuje w sposób świadomy a reszta jest nieświadoma i często nie zwracamy na to uwagi. W ten sposób w relacji bezpośredniej możemy wyczytać stany akceptacji, emocje czy zgodność przekazu merytorycznego z przekazałem poza merytorycznym w postaci mowy ciała.

Wyróżniamy następujące rodzaje komunikacji:

  • Komunikację werbalną – czyli sposób mówienia
  • Komunikację niewerbalną – mowa naszego ciała
  • Komunikację pisemną – konstrukcja treści

 

Koło  komunikacji interpersonalnej

Zazwyczaj sądzimy że  to co mówimy  jest najważniejsze w całym naszym przekazie. Otóż nie. To co mówimy czyli treść przekazu to jedynie 7 %  tego co odbiera nasz adresat. Wiedzą o tym  doskonale specjaliści od marketingi i reklamy.

Sposób mówienia to około 38% znaczenia w naszym odbiorze a około 55 % to mowa ciała i cała komunikacja niewerbalna.

  • Treść przekazu – 7%
  • Sposób mówienia – 38%
  • Pozostała komunikacja niewerbalna – 55%
koło komunikacji interpersonalnej

koło komunikacji interpersonalnej

Komunikacja niewerbalna

Największe i najsilniejsze źródło bodźców i informacji biorącej udział w komunikowania się. Bardzo często stanowi warstwę  komunikacji nieświadomej, niezamierzonej. Może bardzo silnie wpływać na przekaz  i interpretację tego przekazu przez odbiorcę.

Elementy komunikacji niewerbalnej:

  • Nasze otoczenie – w którym zachodzi komunikacja – dom, praca, samochód, metro, park,
  • Dystans w jakim prowadzona jest komunikacja (komunikacja na żywo)
  • Postawa naszego ciała – czy stoimy, w jaki sposób układa się nasze ciało, czy siedzimy, w jakiej pozycji siedzimy
  • Mimika naszej twarzy, usta, oczy, gesty około twarzowe
  • Nasz wygląd zewnętrzy – rodzaj ubrania, akcesoria, sposób uczesania, makijaż, podkreślenie męskości lub kobiecości rozmówcy.
  • Zapach – zapach otoczenia, jedzenia, zapachy chemiczne, zwierzęce, zapach osobisty rozmówcy – feromony, zapach celowy taki jak perfumy, kosmetyki, mydło, szampon.
  • Dotyk – podanie dłoni, uścisk, siła uścisku, sposób podania dłoni, czas utrzymania uścisku.
  • Reakcje emocjonalne podczas komunikacji: śmiech, płacz, strach, zaniepokojenie, spokój, niecierpliwość, znudzenie, złość, zaciekawienie, zainteresowanie seksualne
  • Dynamika ruchów – rodzaje naszych ruchów, ich dynamika, zakres i skojarzenia społeczne. Jest to gestykulowanie, chodzenie, tiki nerwowe, leżenie, stanie

 

Komunikacja werbalna

Czyli sposób naszego mówienia – ma wielkie znaczenie kiedy z kimś bezpośrednio rozmawiamy ale nabiera znaczenia kluczowego w rozmowie kiedy nie widzimy naszego rozmówcy  – np.  w rozmowie telefonicznej

Elementy komunikacji werbalnej:

  • Ton głosu
  • Tembr głosu
  • Barwa głosu
  • Szybkość mówienia
  • Płynność mówienia
  • Stosowanie interpunkcji i akcentowanie
  • Poprawność stosowania języka komunikacji
  • Aktywne słuchanie

 

 

Aktywne słuchanie podczas komunikacji werbalnej

Podczas rozmowy – mamy zmieniającego się nadawcę i odbiorcę. Raz jedna osoba mówi, druga może potwierdzać werbalnie że rozumie lub niewerbalnie np. kiwając głową, odpowiednią mimiką twarzy – np. zdziwienie, zadowolenie. Potem wypowiedz może przejęć druga osoba i zmienia się nam nadawca i odbiorca. Jeśli dana rozmowa jest prowadzona w jakimś określonym celu – np.  rozmowa zawodowa: rekrutacja, rozwój, ocena, itp. lub  rozmowa nauczyciela z uczniem, rodzica z dzieckiem, policjanta z podejrzanym, księdza z wiernym to powinno wystąpić aktywne słuchanie – czyli działania mające na celu dokładne zrozumienie naszego rozmówcy, jego stanu emocjonalnego, intencji, poziomu percepcji, akceptacji i przyswajania informacji.

Elementy aktywnego słuchania podczas rozmowy to:

  • Zadawanie pytań – szczególnie pytań otwartych
  • Zachęty do rozwinięcia myśli
  • Parafrazowanie
  • Dzielenie się własnymi odczuciami podczas rozmowy
  • Odzwierciedlanie uczuć rozmówcy
  • Empatia
  • Docenianie rozmówcy, motywacja
  • Aktywny kontakt wzrokowy
  • Otwarte postawy niewerbalne

 

Komunikacja pisemna

Komunikacja pisemna w postaci pisma, znaków, symboli, ikon  towarzyszy nam w każdej niemal komunikacji służbowej, formalnej a współcześnie również w komunikacji społecznościowej w mediach elektronicznych czy usługach typu sms.

Powinniśmy pamiętać że często podczas tej formy komunikacji nie występuje zbieżność czasowa nadawania komunikatu i jego odbioru. Możemy coś napisać dzisiaj a odbiorca czyta po chwili, za kilka dni czy miesięcy. Nie mamy wsparcia w postaci komunikacji werbalnej i niewerbalnej.  Do naszej  treści zostaną przypisane emocje jakie wygeneruje czytający. Obecnie bardzo często stosowane są tzw emot-ikony  – czyli  obrazki twarzy  wrażające emocję jaka  towarzyszy piszącemu dany komunikat. Mamy buźki z uśmiechem, zdziwieniem, zakochane, zmartwione, czy wręcz złe.

Elementy komunikacji pisemnej to między innymi:

  • Treść
  • Polecania działania zawarte w treści – np. oczekiwanie zatwierdzenia, odpowiedzi, wyjaśnienia, zakupu, zapłaty, itp.
  • Długość i złożoność zadań
  • Interpunkcja i znaki interpunkcyjne
  • Wypunktowania
  • Wytłuszczenia
  • Wielkość czcionki
  • Akapity
  • Wolne miejsca i odstępy

 

Komunikacja pisemna to współcześnie:  pisma, raporty, prezentacje, listy, ogłoszenia, plakaty, bilbordy, reklamy, poczta elektroniczna, sms, systemy komunikacji on-line, fora dyskusyjne, komunikatory internetowe, formularze i ankiety elektroniczne,

 

autor: Sebastian Trzaska

+48 501-528-506
e-mail: sebastian.trzaska(at)anacco.pl

POLECANE PROJEKTY DORADCZE

Wynagrodzenia
WYNAGRODZENIA
Strategia
STRATEGIA
Rozwój
ROZWÓJ
Organizacja
ORGANIZACJA
mbo
MBO
HR Manager
HR MANAGER