Motywacja to stan pobudzenia emocjonalnego, gotowości do działania, pragnie działania dla zaspokojenia określonej potrzeby, realizacji celu. To oczywiście podstawowa definicja wyjaśnienia czym jest motywacja. Powstało na ten temat wiele teorii i zasad motywowania ludzi. Szkolenia motywacyjne, procesy coachingu i mentoringu, szkolenia dla menedżerów wszystkie one dotykają  i wyjaśnią techniki oraz psychologię motywacji.

Co ludzi motywuje ?

To pytanie o ogromnej wadze. Motywacja ma, w wielu przypadkach, szczególny charakter transakcji którą  niejednokrotnie zawieramy sami z sobą.

Pojawia się potrzeba i chęć (motywacja)  do jej zaspokojenia. Oczywiście kalkulujemy czy konieczne działanie, wysiłek do zaspokojenia tej potrzeby  jest  opłacalny względem oczekiwanego efektu końcowego. Taka świadomość jest niezbędna w systemach motywacyjnych organizacji – szczególnie w okresowej rozmowie rozwojowej pracowników i systemach motywacji płacowej.

Najprostszy schemat  działania, w którym zaobserwujemy motywację to:

  • pojawienie się potrzeby
  • pojawienie się determinacji, chęci działania – motywacji
  • analiza koniecznego działania względem oczekiwanej nagrody – efektu końcowego
  • działanie (ten proces często wymaga wspierania motywacji-  normalnym jest utrata motywacji w czasie)
  • nagroda za realizację i wysiłek
  • utrwalenie wzorca – nasz  umysł  stwierdza, czy takie zachowania, działania się opłacają lub nie opłacają się – to zdecyduje o  ewentualnym ich powtórzeniu w przyszłości lub zniechęceniu się a nawet zaniechaniu działania.

 

potrzeba – cel – pragnienie-  działanie – nagroda (sukces) – utrwalenie schematu

motywacja =  motyw (cel, pragnienie)  +  akcja ( działanie, realizacja celu)

 

Proces Motywacji

Proces Motywacji

 Czynniki motywacyjne naszego życia  prywatnego

W śród niemal nieskończonych potrzeb i czynników motywacyjnych – każdy człowiek jest inny i ma inne potrzeby oraz inne ich priorytety –  w takim ogromie  mamy  kilka motywatorów dominujących i często  podawanych w wywiadach i ankietach:

  • Zdrowie – utrzymanie dobrego stanu zdrowia
  • Stabilizacja materialna – mieszkanie, praca, oszczędności
  • Rodzina i relacje – rodzice, dzieci, partner, krewni
  • Relaks – odpoczynek, czas wolny, możliwość dysponowania czasem wolnym
  • Hobby – nasze zainteresowania, pasje prywatne, wyniki w tym obszarze
  • Sport – kondycja fizyczna, fitness, uprawianie określonych dyscyplin sportu
  • Znajomi – znajomi, przyjaciele, relacje towarzyskie, kontakty
  • Relacje społeczne – moja rola społeczna, wygląd, akceptacja, uznanie społeczne
  • Samorealizacja – możliwość odnoszenia choć drobnych sukcesów prywatnych i zawodowych – w roli członka rodziny, osoby o statusie społecznym, zawodnym, politycznym, itp.

 

Czynniki motywacyjne w naszej pracy i życiu zawodowym

W życiu zawodowym pojawią się  dość  podobne motywy  do działania różnią się jednak cele jakie chcemy  osiągać  – czyli nasze potrzeby  tego dość specyficznego środowiska

Jest to przedmiotem wielu specjalistycznych szkoleń z zakresu motywacji, komunikacji, nowoczesnego zarządzania menedżerów lub sesji coachingach. To bardzo ważne by rozumieć potrzeby swoje oraz innych gdyż praca dla  wiele z nas  to duża cześć życia  i realizacji naszych wartości. Do najczęściej wymienianych należą:

  • Szacunek – odnoszenie się do nas z należytym szacunkiem zarówno w zespole jak i w relacjach służbowych z przełożonymi oraz klientami
  • Podejście indywidulane – dostrzeganie mnie – pracownika- jako człowieka, taktowanie mnie  poważnie i z uznaniem na każdym szczeblu mojej pracy
  • Wynagrodzenie – wysokość i konkurencyjność wynagrodzenia, premiowanie
  • Stabilność zatrudnienia – jasne, stabilne zasady zatrudnienia, awansu
  • Prestiż naszej pracy – marka naszej organizacji, rozpoznawalność, rekomendacje zawodowe
  • Zajmowane stanowisko– ranga stanowiska w organizacji, w zespole, na rynku pracy
  • Cele i zadania które realizujemy – ważność i ambitność celów, trudność zadań
  • Atmosfera w naszej pracy – relacje w zespole, dobra komunikacja, koledzy z pracy
  • Mój przełożony– sposób delegowania, oceny, motywacji, współpracy, autorytet
  • Możliwości rozwoju – możliwość podwyższania kwalifikacji, zwiększania swojej wartości na rynku pracy, awansu organizacyjnego i płacowego
  • Cele i wizja organizacji – pracuje w pewnej całości, która ma spójne wartości etyczne, zawodowe, spójne do moich – chcę być częścią takiej całości.

 

 Ludzie są  różni  i mają  różne potrzeby
Ci sami ludzie w różnych okolicznościach mają różne potrzeby
Motywujmy ludzi tym czym oni chcą  a nie tym co nas motywuje

 

Motywacja  pozytywna i negatywna

W naszym życiu  szybko odnajdziemy przykłady motywacji, którą lubimy i zapewne nazwiemy ją pozytywną oraz  takie sytuacje  gdzie działanie jest podejmowane, nawet w sposób bardzo szybki i zdecydowany a rezultat tego działania jest oczekiwany i cieszy nas  ale  same  powody dla  których to robimy już nie koniecznie – taką  motywację nazwiemy negatywną

Motywacja  pozytywna to kiedy czegoś chcemy, mamy pragnienie  – motywacja do czegoś . Przykładem mogą być następujące motywy:

  • Wygrana w zawodach sportowych –  ćwiczę i powtarzam by być lepszym, by wygrać
  • Danie radości innej osobie – pomoc, prezent, rozmowa, wsparcie
  • Uznanie w grupie – pomagam, współpracuje, inspiruje innych
  • Zadowolenie rodziny, partnera – rozumiem i zapewniam potrzeby innych członków rodziny – ich zadowolenie mnie cieszy
  • Uzyskanie premii, nagrody – przykładam się do pracy, realizuje wyniki by otrzymać określone wartości premii lub nagrody
  • Otrzymanie awansu – rozwijam się i osiągam wyniki by otrzymać awans, uznanie,
  • Wymarzona praca – uczymy się, rozwijamy, pracujemy, poszukujemy, aplikujemy
  • Szacunek i uznanie – pomagamy, współpracujemy, zdobywamy wiedzę i doświadczenie, jesteśmy zaangażowani i aktywni – unikamy lenistwa i pasywności.
Motywacja pozytywna i negatywna

Motywacja pozytywna i negatywna

Motywacja negatywna – czasami zwana presją, motywacją pasywną, przymusem –  to działanie gdy  chcemy uniknąć, przykrych dla nas konsekwencji i dlatego działamy  – motywacja od czegoś

Przykłady typowe z naszego życia to:

  • Unikanie kary – przestrzegamy zasad i przepisów by uniknąć kary
  • Unikanie choroby – unikamy pewnych zachowań by uniknąć choroby lub urazu
  • Unikanie śmierci – jesteśmy ostrożni w wielu sytuacjach, nie robimy wielu rzeczy ryzykownych, niebezpiecznych, które mogły by zagrozić naszemu zdrowiu lub życiu
  • Unikanie odtrącenia, alienacji – współpracujemy, pielęgnujemy relacje z innymi, szukamy rozwiązań obopólnie satysfakcjonujących, nie krzywdzimy innych
  • Unikanie starości – ćwiczymy, dobrze się odżywiamy, jesteśmy aktywni, pielęgnacja i kosmetyki pozwalają nam przedłużyć znacząco dobre zdrowie i wygląd
  • Unikanie utraty wartości zawodowej – uczymy się, jesteśmy aktywni, aktualizujemy wiedzę i doświadczenia
  • Unikanie utraty autorytetu – rozumienie potrzeb zespołu, członków rodziny, grupy, rozwój osobisty, współpraca, komunikacja, odpowiedzialność, pro aktywność
  • Unikanie utraty stabilności finansowej – dywersyfikacja możliwości zawodowych, poszukiwanie inspiracji, secje coachingowe

 

Ciekawostka  odkryta przez psychologów

Zdecydowanie bardziej na nas działa możliwość utraty czegoś,  niż zyskanie tego

Doskonalone wiedzą  o tym spece od sprzedaży i reklamy – często mówiąc, iż jest to jedyna okazana, która za chwilę może już nie być aktualna

 

Motywacja wewnętrzna i zewnętrzna

W procesie wprowadzania do zagadnień motywacji koniecznie należy wskazać na różnice w motywacji wewnętrznej i zewnętrznej. Szkoląc z zakresu rozwoju personalnego i motywacji pomagamy w czynnikach motywacji zewnętrznej dla danej firmy i pracownika. Podobnie w usługach doradczych z zakresu motywacji czy pracy szefa personalnego.  Sesje coachingowe i szkolenia rozwojowe to działania często już budujące motywację wewnętrzną.

Motywacja wewnętrzna

Moim zdaniem najlepsza forma i najbardziej warta uwagi i pielęgnacji. Motywuje nas przedmiot, treść tego co zamierzamy zrobić.  Oczekujemy przyjemności, dobrego stanu emocjonalnego, poczucia zwiększenia własnej wartości. Sami decydujemy co jest dla nas ważne – tu  wchodzi cała teoria potrzeb i zarządzania wartościowymi oraz naszą tożsamością. Każdy z niżej wymienionych motywatorów (wymieniłem, pozytywne ale są też  negatywne) – każdy z nich zależy od nas w 100%  i możemy rozwijać go w dowolny sposób i na różnych płaszczyznach – przykład pasja –  pasja zawodowa, pasja w moim hobby –  pasja w dbałości o  zdrowie i kondycję fizyczną oraz wygląd,  pasja w relacjach społecznych, w rodzinie, grupie,  pasja w rozwoju wiedzy i dosadzenia. Na tym polu mamy najwięcej pracy jako trenerzy  i coachawie. Przykładowe motywatory wewnętrznej motywacji to:

  • samorealizacja
  • zadowolenie
  • poczucie przynależności
  • miłość
  • pasja
  • ambicje
  • chęć rozwoju osobistego
  • ciekawość
  • przyjemność
Motywacja zewnętrzna i wewnętrzna

Motywacja zewnętrzna i wewnętrzna

Motywacja zewnętrzna

Motywacja zewnętrzna to działania w których motywator zazwyczaj jest zewnętrzny, nie do końca zależny od nas. Motywują nas konsekwencje działania. Nasze działania plus charakterystyka danej zewnętrznej sytuacji doprowadzają nas do określonego – zazwyczaj nas satysfakcjonującego wyniku. Np. praca – pracodawca, zasady pozyskania pracy, utrzymania tej pracy, otrzymania gratyfikacji i benefitów –  nie są zależne od nas – to czynnik zewnętrzny – możemy to  oczywiście negocjować  co do zasad ale  nasze  działania są  pokierowane przez inne wymagania zewnętrzna. Przykładem takich motywatorów zewnętrznych mogą być:

  • praca
  • pieniądze
  • pochwały
  • konkursy
  • stabilizacja
  • wyniki
  • prestiż
  • rola w grupie
  • rodzina
  • strach przed konsekwencjami

 

autor: Sebastian Trzaska

+48 501-528-506
e-mail: sebastian.trzaska(at)anacco.pl

 

POLECANE PROJEKTY DORADCZE

Wynagrodzenia
WYNAGRODZENIA
Strategia
STRATEGIA
Rozwój
ROZWÓJ
Organizacja
ORGANIZACJA
mbo
MBO
HR Manager
HR MANAGER